door Folkert Rinkema

In de jungle van Uganda woedt een vergeten oorlog. het rebbelenleger Lord Resistance Army (LRA, leger van de Heer) wil de regering omverwerpen. De rebbelen plunderen, hakken handen en benen af van regeringssoldaten en ontvoeren kinderen. Deze laatsten moeten meevechten of dienen als seksslavin. Wie weigert of tegenwerkt, wordt gedood. Peter(15) vertelt zijn verhaal.

Wanneer Okwera Oryem Peter (15) vertelt over zijn tijd bij de LRA kijkt hij naar de grond. Hij speelt doelloos met z'n vingers en zijn blik is leeg. Onder een boom op de binnenplaats van Guzco, een opvangtehuis voor kinderen die ontvoerd zijn door de LRA, komt stukje bij beetje zijn verhaal naar buiten.

 

 



Ruim een jaar geleden werd Peter ontvoerd door de rebellen. ,,Mijn vader en ik waren aan het werk in onze tuin toen we plotseling allemaal geschreeuw hoorden. We wisten meteen dat het de rebellen waren en begonnen te rennen. Maar ze waren snel. Toen ik achterom keek zag ik dat ze mijn vader doodsloegen. Even later pakten ze mij. Toen ik werd weggevoerd, waren ze mijn moeder aan het slaan. Wat er van haar is geworden, weet ik nog steeds niet.''

Soldaat

Na een lange tocht door de jungle komt Peter in een LRA-kamp. Daar worden de gruwelijkheden nog erger. ,,Ik werd drie maanden lang elke dag geslagen. De commandant zei dat ik zo een goed soldaat zou worden. Daarna kreeg ik een geweer en moest ik vechten tegen het leger.'' Op de vraag of hij heeft gedood, blijft het even stil. Peter kijkt voor zich uit met dezelfde lege blik als toen hij onder de boom ging zitten. Ja, hij heeft gedood. Hoeveel, dat weet hij niet meer. ,,Maar niet zoveel en ik heb ze doodgeschoten, niet gestoken of op ze ingehakt'', klinkt het als een verontschuldiging. Veel slachtoffers van de LRA worden eerst gemarteld en daarna met hakmessen bewerkt. Peter weet het, heeft het allemaal gezien. ,,Dat kon ik niet, vond ik te erg. Ook heb ik geen meisjes of vrouwen verkracht. Vaak werd me dat door de oudere soldaten wel aangeboden maar ik heb het steeds geweigerd. Daarvoor ben ik veel te jong. Maar het gebeurde erg vaak. Wel heb ik meegeholpen om andere kinderen te ontvoeren. Dat moest van de rebellen.''

Olie

Zo zijn er veel meer verhalen die het verstand te boven gaan. De kinderen van de LRA worden geïndoctrineerd en ge‹ntimideerd. Bij nieuwe ontvoerde kinderen voeren de rebellen een ritueel op om ze 'in te wijden'. Olie wordt op hun voorhoofden, enkels en polsen gesmeerd en een kruisteken op hun rug. De olie is bedoeld om de nieuwkomers te 'reinigen'. Het zou een speciale kracht hebben: De rebellen kunnen door de olie precies zien waar de kinderen zijn. Mochten ze denken te ontsnappen, dan volgt nieuwe gevangenschap en een zekere dood. Ook Peter heeft dit ritueel ondergaan. ,,Ik wilde steeds ontsnappen, maar het was zo moeilijk. De rebellen hielden de ontvoerde kinderen goed in de gaten. Toen ze mijn lichaam met olie insmeerden, zeiden ze dat ik daardoor niet meer naar huis wilde gaan. Ik werd daardoor heel lui in mijn hoofd en wilde niet meer ontsnappen.'' Maar Peters wil om te ontsnappen is sterker dan de betovering van de olie. Eerst probeert hij samen met een ander kind weg te komen. Ze worden gepakt en in elkaar geslagen. Uiteindelijk lukt het tijdens een aanval op een dorp. ,,De aanval was bedoeld om eten te halen, want dat hadden we niet meer. In het dorp werden we opgewacht door het leger. We hebben veel soldaten gedood, maar ze waren sterker. We kregen het signaal om te vluchten en tijdens die vlucht ben ik gevangen genomen door het leger.''

Nachtmerries

Nu zit Peter alweer een tijdje in het opvanghuis Guzco in de stad Gulu. Elke avond komen duizenden kinderen naar deze stad om een veilige slaapplaats te vinden in speciale schuilplaatsen. Sommigen moeten elke dag kilometers lopen om veilig te kunnen slapen. Het is hun manier om zich te beschermen tegen ontvoeringen van de LRA. En dat is niet overbodig. Tijdens het begin van de oorlog in de jaren tachtig zijn naar schatting zo'n 24.000 kinderen ontvoerd.

Peter is blij dat hij in Gulu is. Hier praat hij met begeleiders en andere kinderen over zijn ervaringen met de LRA. Maar gemakkelijk heeft hij het niet. Nachtmerries maken zijn nachten onrustig. ,,Het enige waar we als kinderen over kunnen praten is onze tijd bij de LRA. Iedereen denkt daar veel over na. Veel jongens willen in het regeringsleger. Ik ook. Dan ga ik tegen de LRA vechten, want ze moeten ophouden met vechten.'' Het spijt Peter dat hij mensen heeft gedood. Maar de wetten van de LRA leven nog sterk in hem. ,,Ik heb soldaten gedood, geen onschuldige mensen.'' En ook over Joseph Kony praat Peter heel aardig. ,,Ik heb Kony twee keer ontmoet. Hij vroeg me wie ik was en waar ik vandaan kwam. Kony is een aardig, een groots mens. Maar zijn soldaten zijn slecht, erg slecht. Als ik Kony weer zie, wil ik met hem praten, vragen waarom hij mijn ouders heeft vermoord. Tegelijkertijd zal ik hem ook graag willen zien en dan blij zijn.''

Door het geweld zijn veel mensen in het noorden van Uganda verdreven van hun huizen. Hulporganisaties zetten vluchtelingenkampen op om te helpen. Ook de Nederlandse organisatie ZOA-Vluchtelingenzorg helpt in Uganda. Voor meer informatie kun je surfen naar www.zoa.nl

Foto: Folkert Rinkema

deze tekst komt van: http://www.nd.nl/htm/jeugd/clou/artikelen/050623b.htm